اول دفتر به نام ایزد دانا صانع پروردگار حی توانا

درس ششم:

ورزش ونیرو

الف ) گزینه درست را با علامت ضربدر مشخص کنید .

1 ) وقتی با راکت به توپ تنیس ضربه می زنیم کدام قسمت از نیرو انجام شده است ؟  

الف ) کشیدن□           ب ) هل و فشار دادن □  

 ج ) هل دادن و کشیدن □       د ) کشیدن وفشار دادن □

2 ) وقتی بازیکن فوتبال ، توپی را که به طرفش می آید با سر به درون دروازه می زند که با سرعت بیشتري وارددروازه شود باعث ....................... جسم شده است .

الف ) حرکت□     ب ) تغییر اندازه □   ج ) تغییر مسیر□     د ) تغییر سرعت □ 

 3 ) وقتی که توپی را به طرف شما پاس می دهند و شما با کنار پا نگه میدارید ، باعث ....................... جسم شده اید .

 الف ) تغییر مسیر□     ب ) توقف □    ج ) تغییر شکل □    د ) حرکت □  

 4 ) وقتی که توپی را طرف شما می اندازند و شما با کنار پا به دیگري پاس می دهید ، باعث ................... جسم شده اید

 الف ) تغییر مسیر□   ب ) حرکت □      ج ) توقف □    د ) تغییر شکل □

5 ) وقتی که توپی را که کم باد است را باد می کنید، باعث ..................... جسم شده اید □

الف ) تغییر مسیر□        ب ) حرکت □      ج ) تغییر اندازه  □    د ) توقف □

 6 ) وقتی که توپی را با شدت به طرف دروازه می زنید و تور پاره می شود ، باعث ..................... جسم شده اید

الف ) تغییر مسیر□         ب ) تغییر اندازه □ 

 ج ) حرکت □            د ) تغییر شکل □

7 ) در کدام حالت نیرو سبب تغییر جهت حرکت جسم می شود ؟ 

الف ) کشیدن طناب و بالابردن جسم توسط قرقره □   

 ب ) رها شدن تیر از تفنگ □

 ج ) حرکت اتومبیل به طرف جلو□

د ) گرفتن توپ توسط دروازه بان □

8 ) در کدام حالت نیرو سبب تغییر شکل جسم می شود ؟

الف ) جابجایی لوازم منزل براي پاکیزگی خانه □

 ب ) هل دادن ماشین و حرکت به سمت عقب □

 ج ) وقتی اتومبیلی سرعتش زیاد شود □

 د ) ضربه به توپ و شکستن شیشه □

9 ) در کدام حالت نیرو سبب تغییر اندازه ي سرعت جسم می شود ؟

الف ) فشار روي پدال گاز اتومبیل در حال حرکت □

 ب ) رکاب زدن روي دوچرخه ثابت (ورزشی □ 

ج ) فشار روي پدال ترمز اتومبیل ایستاده □

د ) حرکت ماشین با سرعت 80 کیلومتر ثابت □ 

10 ) در کدام حالت از موارد زیر ، نیرویی صورت نگرفته است ؟

الف ) وقتی دونفر از دو جهت مخالف و با نیروي یکسان جسمی را هل می دهند □ ب ) وقتی دو گروه با نیروي یکسان طنابی را از دو جهت مخالف می کشند □

 ج ) وقتی یک نفر در کنار ماشین ایستاده و می خواهد آن را هل دهد □

د ) وقتی یک نفر با ماشین در حال حرکت است و ترمز می گیرد و می ایستد □

جواب گزینه :

۱۰-۹-۸-۷-۶-۵-۴-۳-۲-۱

 ب -د- ب- الف- ج- د- الف- د- الف- ج

ب ) در جاهاي خالی کلمه هاي مناسب قرار دهید .

 1 ) در علوم هل دادن و یا کشیدن معادل وارد کردن یا اعمال ................................. است

 2) وقتی درب کشویی را ............................................... بر آن نیرو وارد کرده و آن را کشیده ایم .

 3) وقتی درب گاوصندوق را .............................................. بر آن نیرو وارد کرده و آن را هل داده یم 

 .4 ) وقتی وزنه را از روي زمین بلند می کنیم و بالاي سر خود می بریم بر آن نیرو وارد کرده وآن را ...........................

 5 ) وقتی جسمی را می کشیم و یا فشار ( هل ) می دهیم جسم ...................................... می کند .

 6) وقتی دو نیروي مساوي در دو جهت مخالف وارد شوند اثر یکدیگر را ...................................... می کنند .

۶-۵-۴-۳-۲-۱

نیرو ـباز می کنیم ـمی بندیم ـکشیده ایم خنثی ـحرکت

ج ) جمله درست را با« ص»جمله نادرست را با « غ» نشان دهید .

1 ) در تمام زندگی ما نیروها وجود دارند و ما آنها را نمی بینیم ولی اثر آنها را بر روي اجسام یا خودمان مشاهده می کنیم

2 ) نیرو عبارت است از اثر یک جسم بر چند جسم

3 ) براي تولید نیرو باید حداقل دوجسم وجود داشته باشد و حتما باید آن دو جسم برهم اثر و کنش داشته باشند .

4 ) وقتی دروازه بان توپی را که با سرعت به طرفش می آید و او با مشت هایش توپ را به خارج از زمین می فرستد باعث تغییر جهت جسم شده است .

5 ) وقتی طناب پرجمی را که به میله وصل شده می کشید و پرچم بالا می رود باعث تغییر شکل جسم شده اید.

6 ) وقتی جسمی را هل می دهیم آن جسم تغییر اندازه می کند .

 7 ) اگر نیرویی را که جسم اول به جسم دوم وارد می کند نیروي کنش بنامیم، نیروي جسم دوم که به جسم اول وارد می شود نیروي عمل خواهد بود .

8 ) پرتاب موشک به طرف فضا از نظر تعریف نیرو ، نوعی هل دادن محسوب می شود . 9 ) وقتی یک هنرمند تکه سنگی را آنقدر می تراشد تا از آن یک مجسمه زیبا بسازد، باعث تغییر شکل جسم شده است .

 10) وقتی دو نفر از دو جهت مخالف جسمی را می کشند جسم به طرف کسی که نیرو ي کمتري وارد کرده است حرکت می کند .

 

۱۰-۹-۸-۷-۶-۵-۴-۳-۲-۱ 

ص- یک جسم -ص -ص -تغییرجهت -حرکت- واکنش -ص -ص ـ بیشتري 

د ) به سوال هاي زیر پاسخ کوتاه دهید .

1 ) نیرو چیست ؟ سه مورد از کارهاي روزانه را که نشان می دهد ما در طول روز دائم در حال وارد کردن نیرو هستیم را نیز مثال بزنید . نیرو عامل کشش ، رانش و حرکت اجسام است . ( نیرو باعث می شود که یک جسم کشیده شود و یا هل داده شود و جسم حرکت کند ) مثال : وقتی با ضربه زدن یا پرتاب توپ، یک بازي را شروع می کنیم، وقتی در حال دوچرخه سواري هستیم و یا در حال دویدن، در همه ي موارد در حال وارد کردن نیرو هستیم.

 2 ) اثرات نیرو به چه شکل هایی نمایان می شود ؟

1 ) حرکت جسم 2 ) توقف جسم 2 ) تغییر شکل جسم 3 ) تغییر جهت حرکت جسم 4 ) تغییر اندازه جسم 5 ) افزایش سرعت جسم 6 ) کاهش سرعت جسم 

 3) منابع نیرو را مشخص کنید . منابع نیرو می تواند گرانشی، الکتریکی، مغناطیسی، یا صرفاً تلاش عضلانی باشد.

4 ) در یک مسابقه ي طناب کشی : الف) به نظر شما در چه حالتی با وجود این که بر طناب نیرو وارد می شود، اما طناب حرکت نمی کند؟ هنگامی که نیرو هاي دو گروه هم اندازه باشد . در این حالت نیروها اثر همدیگر را خنثی می کنند . ب) در چه حالتی یکی از گروه ها برنده می شود؟ هنگامی که یکی از گروه ها نیرو ي بیشتري وارد کند و موفق بشود که گروه دیگر را به طرف خود بکشد . این موضوع را با ذکر مثال شرح دهید . . « نیرو ناشی از اثر متقابل بین دو جسم است » :

5 ) دانشمندان می گویند حداقل باید دو جسم بر هم اثر کنند تا نیرو ظاهر شود . مثل شخصی که به توپ ضربه می زند ( کنش ) و توپ در اثر وارد شدن نیرو حرکت می کند ( واکنش ). اما زمانی که دو جسم برهم اثر نکنند هیچ نیرویی ظاهر نمی شود مثل زمانی که یک شخص کنار یک اتومبیل ایستاده است و هیچ کاري نمی کند در این حالت اتومبیل هم حرکت نمی کند .

6 ) دانشمندان می گویند : وقتی به جسم در حال حرکت نیرو وارد می کنیم آن جسم شتاب می گیرد این موضوع را با ذکر مثال شرح دهید . یعنی هرچه جرم جسم سنگین تر باشد تغییر حرکت آن کمتر و هرچه جرم آن کمتر باشد ، تغییر حرکت آن بیشتر خواهد بود . مثلا وقتی که توپی را به ما پاس می دهند و ما با سر یا پا ، سرعت (شتاب) آن را بیشتر می کنیم و وارد دروازه می کنیم . در این جا چون جرم توپ سبک تر از جرم بدن ما است راحت شتاب می گیرد ولی اگر بخواهیم با توپ بسکتبال این کار را بکنیم چون جرم آن سنگین تر از توپ فوتبال است کمتر شتاب می گیرد .

 7 ) دانشمندان می گویند : هرگاه از طرف جسمی به جسم دیگر نیرویی وارد شود از طرف جسم دوم نیز نیرویی به همان اندازه و در خلاف جهت بر جسم اول وارد می شود. این موضوع را با ذکر مثال شرح دهید . مثلا زمانی که شما به توپ ضربه می زنید نیروي پاي شما به توپ وارد می شود و باعث حرکت توپ می شود (عمل) . از طرف مقابل توپ نیز به پاي شما نیرویی وارد می کند که با نیروي شما برابر است ( عکس العمل ) که احتمالا در این موقع شما کمی احساس درد در پا می کنید . یا مثلا زمانی زمین می خورید پاي شما درد می گیرد.

 8 ) چرا زمانی که به دیوار تکیه می دهیم نمی افتیم ؟ وقتی ما به دیوار نیرو وارد می کنیم ( تکیه می دهیم ) دیوار هم نیروي مساوي ما ، اما در خلاف جهت به طرف ما نیرو وارد می کند و باعث می شود که ما نیفتیم .

9 ) به حالت هاي اعمال نیرو در شکل کتاب ص ۵۱ دقّت کنید ( 1 ) ( 2 ) ( 3 ) علی با کمک دوستش جعبه را هل می دهند . « دوم » علی یک جعبه را دارد هل می دهد . در حالت « اول » در حالت علی از یک طرف و دوستش از طرف مقابل جعبه را هل می دهند . « سوم » در حالت الف ) در کدام حالت جسم سریعتر حرکت می کند ؟ چرا ؟ حالت دوم چون نیروها با هم ترکیب می شوند و نیروي خالص بیش تري به جسم وارد شده و جسم سریع تر شروع به حرکت می کند . ب ) در کدام حالت جسم حرکت نمی کند ؟ چرا ؟ حالت سوم چون نیروها اثر همدیگر را خنثی کرده اند و جسم حرکت نمی کند .

10 ) در شکل کتاب ص ۴۷ با توجه به اثر نیرو بر جسم مورد نظر، جاهاي خالی را پرکنید. الف) وارد کردن نیرو به جسم ممکن است سبب شروع ............................ آن شود. ب) وارد کردن نیرو به جسم سبب ............................ شدن حرکت آن می شود. پ) وارد کردن نیرو به جسم سبب ............................ شدن حرکت آن می شود. ت) وارد کردن نیرو به جسم ممکن است باعث ............................ حرکت آن شود. ث) وارد کردن نیرو به جسم می تواند سبب تغییر ............................ آن شود.

 

 الف -ب- پ- ت- ث

حرکت -کُند- سریع تر- توقف- جهت

 

درس 7 علوم

 ورزش و نیرو ( 2 )

الف ) گزینه درست را با علامت ضربدر مشخص کنید .

 1 ) نیرویی که سبب فرود قطره هاي باران روي زمین می شود ، چه نیروي است ؟ الف ) گرانش زمین □      ب ) اصطکاك □    ج ) تکیه گاه □   د ) مغناطیسی زمین □  

2) وقتی جسمی از روي سطح شیبدار پایین می آید چه نیرویی سبب این کار می شود ؟

الف) نیروي اصطکاك □      ب ) نیروي وزن □ 

ج ) نیروي تکیه گاه □         د ) نیروي مقاومت هوا □

 3 ) کدام یک از نیروهاي زیر جزء نیروهاي تماسی است ؟

الف ) الکتریکی □      ب ) گرانش زمین □    ج ) مغناطیسی □   د ) مقاومت هوا □

4 ) وقتی که ما ترمز دوچرخه را می گیریم چه نیرویی سبب می شود که ما بایستیم ؟

الف ) اصطکاك□    ب ) تکیه گاه □    ج ) مغناطیسی □     د ) گرانش زمین □

  5 ) نیرویی که در آهن ربا باعث حرکت اجسام می شود نیروي ...................................... نام دارد . 

الف ) گرانش □   ب ) الکتریکی □    ج ) مغناطیسی □   د ) نیروي هسته اي □

 6 ) نیروي جاذبه اي که زمین به یک جسم وارد می کند چه نامیده می شود ؟

الف ) اصطکاك□    ب ) وزن □    ج ) جرم □    د ) مغناطیسی □

 7) کدام یک از نیروهاي زیر برخلاف حرکت جسم بر آن نیرو وارد می کند ؟

الف ) وزن □      ب ) گرانش زمین □     ج ) مقاومت هوا □   د ) مغناطیسی □

8) در کدام یک از موارد زیر نیروي تماسی بر جسم وارد شده است ؟

الف ) ریزش برف و باران از آسمان روي زمین □

□ ب ) جمع کردن آهن زباله هاي بازیافتی با آهنربا □ 

ج ) کشیدن شانه به موها و جذب خرده کاغذ  □

د ) باز کردن درب کمد □

9 ) قبله نما و قبله نماها توسط چه نیرویی کارمی کنند ؟

الف ) گرانش زمین □    ب ) هسته اي □   ج ) الکتریکی □   د ) مغناطیسی □

  10 ) هواپیما توسط نیروي ............................. بر نیروي ............................. غلبه می کند و می تواند پرواز کند .

 الف ) بالا برنده - گرانش زمین □    ب ) گرانش زمین - نیروي مقاومت هوا □

 ج ) نیروي تکیه گاه وزن □          د )  نیروي وزن - نیروي اصطکاك □

 ب ) در جاهاي خالی کلمه هاي مناسب قرار دهید .

 1 ) هنگامی که ما می خواهیم با اتومبیل ترمز بگیریم و بایستیم ، نیروي ..................................... به کمک ما می آید .

2 ) با بازشدن چتر، نیروي ............................. افزایش می یابد و در نتیجه شتاب و سرعت سقوط چترباز کاهش می یابد

3 ) بلند شدن هواپیما از روي زمین ، نتیجه غلبه ي هواپیما بر نیروي ...................................... است .

 4 )(N - N ) و ( S - S ) دو قطب همنام آهن ربا یکدیگر را ............................... می کنند .

 5 ) ( S - N ) و ( N - S )  ) دو قطب غیر همنام آهن ربا یکدیگر را ................................ می کنند .

6 ) نیروي وزن به ......................... ماده و همچنین فاصله ي آن از زمین بستگی دارد .

 7 ) نیروي ............................... در بسته شدن درب یخچال به ما کمک می کند . 8 ) رانندگان در روزهاي برفی و یخبندان براي افزایش نیروي ............................... لاستیک هاي خود را مجهز به زنجیر چرخ می کنند .

۸-۷-۶-۵-۴-۳-۲-۱

اصطکاك -مقاومت هوا- جاذبه- دفع -جذب -جرم -مغناطیسی -اصطکاك .

ج ) جمله درست را با« ص»جمله نادرست را با « غ» نشان دهید .

1 ) دو چرخه ماشینی است که مقدار نیرو را کاهش می دهد .

2 ) نیروهاي کنش و واکنش هم اندازه و در جهت مخالف هستند .

 3 ) مقدار نیروي اصطکاکی که زمین به جسم وارد می کند بیشتر از نیرویی است که جسم به زمین وارد می کند

4 ) وزن یعنی نیروي است که از طرف زمین به ما و همه ي اجسام وارد می شود . 5 ) راه رفتن روي برف و زمینی که یخ زده به این دلیل دشوار است که اصطکاك زیاد است .

 6 ) هرچه آهن ربا ضعیف تر باشد ، نیروي مغناطیسی آن قویترخواهد بود .

7 ) نیروي مقاوت هوا بر خلاف جهت حرکت جسم ، بر آن نیرو وارد می کند .

8 ) طبق قانون دوم نیوتن هرچه جسم سنگین تر باشد در برابر شتاب یافتن کمتر مقاومت می کند .

 9 ) قطب نما و قبله نماها توسط نیروي الکتریکی کارمی کنند .

10 ) به کمک ترازو جرم و با نیروسنج ، وزن اجسام را اندازه گیري می کنند .

۱۰-۹-۸-۷-۶-۵-۴-۳-۲-۱

 افزایش -ص -مساویند- ص -کم -قویتر ص- بیشتر- مغناطیسی -ص

به پرسش هاي زیر پاسخ کوتاه دهید .

1 ) زمین و هفت سیاره ي دیگر منظومه ي شمسی بر اثر چه نیرویی به دور خورشید می چرخند ؟ بر اثر نیروي گرانشی به دور خورشید می چرخند .

 2 ) به نظر شما چرا در همه ي حالت ها، جسم پس از مدتی بالاخره می ایستد؟ به دلیل وجود اصطکاك

 3 ) در کدام حالت جسم سریع تر متوقف می شود؟ زمانی که سطح زمین صاف نباشد و داراي ناهمواري باشد

4 ) آیا سطحی وجود دارد که جسم رها شده بر روي آن متوقف نشود ؟ خیر . نیروي اصطکاك همه جا است .

 5) نیرویی که براي بستن درب یخچال به کار می رود چه نام دارد ؟ نیروي معناطیسی

6 ) وقتی سرعت یک جسم تغییر کند دانشمندان معتقدند جسم داراي چه چیزي شده است ؟ شتاب

 7 ) چرا راه رفتن روي زمین برفی و یخ زده مشکل است ؟ به دلیل این که اصطکاك کم است

 د ) به سوال هاي زیر پاسخ کامل دهید .

 1) نیروهاي تماسی چیست دو نمونه مثال بزنید هرگاه اثر متقابل بین دو جسم ناشی از تماس دو جسم باشد به آن نیروي تماسی می گوییم . مثل : نیروي اصطکاك ، نیروي مقاومت هوا

 2) نیروهاي غیرتماسی چیست دو نمونه مثال بزنید هرگاه اثر متقابل بین دو جسم از راه دور بر یکدیگر باشد به آن نیروي غیر تماسی می گوییم . مثل : نیروي گرانش زمین ، نیروي مغاطیسی ، نیروي الکتریکی

 3 ) چرا وقتی شیر آب را باز می کنیم ، آب بلافاصله به سمت زمین جریان پیدا می کند ؟ چون نیروي گرانشی زمین قطره هاي آب را به طرف خود می کشد .

4 ) نیروي گرانشی زمین چیست ؟ مثال بزنید . زمین به تمام اجسام نزدیک خودش نیرو وارد می کند و آن ها را به طرف خود می کشد . این نیرو ، نیروي گرانشی یا نیروي جاذبه ي زمین نام دارد . مثال : به طور کلی هیچ جسمی نمی تواند به خودي خود در هوا معلق بماند و همه ي اجسام تحت نیروي جاذبه روي زمین قرار دارند . حتی نیروي گرانشی زمین قطرات باران و برف را به طرف خود می کشد . 

5 ) اگر در زمین مسابقه ي فوتبال ، جاذبه ي زمین وارد نشود .به نظر شما چه اتّفاق هایی ممکن است بیفتد؟ تمام بازکنان و وسایل بازي در هوا معلق می شوند . اگر یکی از بازیکنان به توپ ضربه بزند ، توپ حرکت می کند و متوقف نمی شود .

 6 ) تعریف جرم را بنویسید و واحد اندازه گیري آن را بیان کنید . جرم : مقدار ماده تشکیل دهنده ي یک جسم است و با واحد گرم و کیلوگرم و . . . اندازه گیري می شود . ( وسیله ترازو است ) . » اندازه گیري جرم

 7) تعریف وزن را بنویسید و واحد اندازه گیري آن را بیان کنید . وزن : نیروي است که از طرف زمین به ما و همه ي اجسام وارد می شود . وزن چون از جنس نیرو است واحد اندازه است ) . « نیروسنج » است . ( وسیله اندازه گیري وزن « نیوتن » گیري آن هم مانند نیروهاي دیگر

  8) نیروي مغناطیسی را تعریف کنید . نیرویی که یک آهن ربا به یک آهن رباي دیگر وارد می کند نیروي مغناطیسی نام دارد

 9 ) از آهن ربا چطور در بازیافت زباله هاي فلزي استفاده می شود ؟ توسط آهن رباهاي بزرگ و قوي اشیاء فلزي را از داخل زباله ها جدا می کنند . چون وقتی با جرثقیل آهن رباي قوي را به زباله ها نزدیک می کنند ، هرچه خرده آهن در بین زباله ها باشد به آهن ربا می چسبد و مجددا در کوره ها آن را ذوب می کنند و به آهن قابل استفاده تبدیل می کنند و بدین وسیله در مصرف آهن صرفه جویی می شود .

 10 ) از نیروي مغناطیسی ( آهن ربا ها ) در کجا استفاده می شود ؟ آهن رباها یکی از اجزاي مهم بسیاري از وسایل الکترونیکی و الکترومکانیکی هستند. کاربرد عمده آهن رباهاي دائم در تبدیل انرژي مکانیکی به انرژي الکتریکی و بالعکس است (مانند موتورهاي الکتریکی و ژنراتورها) . همچنین در حافظه هاي مغناطیسی (صفحات هارد دیسک و فلاپی دیسک ها و کارت هاي پلاستیکی حافظه) کاربرد دارند .

 11) کدام یک از فلزات جذب آهن ربا می شوند ؟ آهن ، نیکل ، کبالت و انواع فولاد جذب آهن ربا می شوند اما فلزي هاي زیادي مثل مس ، آلومینیوم ،طلا ، برنج ، نقره و سرب جذب آهن ربا نمی شود . از مواردي که جذب آهن ربا می شوند می توان آهن ربا درست کرد .

 12 ) نیروي بار الکتریکی را تعریف کنید و مثال بزنید . نیرویی که بر اثر مالش اجسام به یکدیگر داراي بار الکتریکی شده و باعث جذب یا دفع اجسام نسبت به هم می شود مثلا زمانی که با یک شانه پلاستیکی به موهایمان می کشیم ، شانه داراي بار الکتریکی شده و خرده هاي کاغذ را جمع می کند .

13 ) از نیروي بار الکتریکی در کجا استفاده می شود ؟ در صنعت کاربردهاي زیادي دارند، که از آن جمله می توان به رنگ افشانی ، گردنشانی، دود گیري، مرکب پاشی چاپگرها و فتوکپی اشاره کرد.

14 ) نیروي اصطکاك چیست ؟ نیرویی که سبب کند شدن حرکت می شود نیروي اصطکاك نام دارد . نیروي اصطکاك همواره خلاف جهت حرکت بر جسم اثر می گذارد . 15 ) راه هاي کم کردن اصطکاك را بیان کنید . 1 ) صاف کردن سطوح : از بین بردن فرورفتگی و برجستگی هاي دو سطح . 2 ) استفاده از چرخ ، غلتک ، ساچمه 3 ) روغن کاري سطوح 4 ) استفاده از تخت هوا : در بعضی از انواع قطارها توده ي فشرده اي از هوا بین قطار و ریل فاصله می اندازد این کار باعث می شود، اصطکاك بین ریل و قطار کاهش یافته و سرعت قطار افزایش یابد . 5 ) نوك تیز کردن سطوح : هر چه سطح جسمی کشیده تر باشد، سطح تماس آن با هوا کمتر است . در اتومبیل هاي مسابقه براي کم شدن اصطکاك اتومبیل با هواي اطراف، اتومبیل ها را کشیده تر می سازند .

 16 ) نیروي اصطکاك در کجا مضر است و جلوي سرعت کار ما را می گیرد ؟ ( 1 ) در لوازم خانگی که قطعات آن ها متحرك است موجب کارکرد کند دستگاه و فرسایش زود قطعات می شود 2 اصطکاك بین لولا هاي در که بعد از مدتی صدا می دهند 3 ) وقتی می خواهیم چیزي را روي زمین بکشیم یا هل دهیم نیروي اصطکاك مزاحم است 4 ) کس که داخل استخر شنا می کند نیروي اصطکاك مانع حرکت روان او در آب می شود 5 ) هواپیما و یا پرنده ایی که در هوا پرواز می کند یکی از نیروهایی که مانع حرکت آنها می شود نیروي اصطکاك است و . . .

 17) نیروي اصطکاك در کجا مفید است و به کمک ما می آید ؟ 1 ) کف کفشی که برجسته باشد با سطح زمین که هنگام راه رفتن مانع از لیز خوردن ما می شود 2 ) لاستیک ماشین مخصوصا اگر عاج داشته باشد 3) هنگام ترمز کردن که اصطکاك بین لنت ها و چرخ ها باعث توقف به موقع وسایل نقلیه می شود 4 ) روشن کردن کبریت که اصطکاك گوگرد چوب با قسمت زبر جلد کبریت باعث روشن شدن کبریت می شود 5 ) ریختن شن روي جاده هاي برفی و یخ زده اصطکاك را بیشتر می کند و مانع سرخوردن ماشین ها ( و افراد می شود . 6 ) هنگامی که چیزي را با انبردست می گیریم اصطکاك باعث نگه داشتن اجسام می شود . 7 هنگام گره زدن طناب 8 ) هنگام بالارفتن از کوه

18 ) آیا نیروي اصطکاك بر کشتی و کسانی که داخل آب شنا می کنند اثر می کند ؟ بله اثر دارد . وقتی یک جسم درون مایعی حرکت می کند، باید ذرات (مولکول) مایع را کنار بزند و پیش برود. از طرف دیگر، ذرات مایع نیز بر آن جسم نیرو وارد می کنند تا مانع حرکت آن شوند و در نتیجه مقاومت ایجاد می کنند.

 19) آیا نیروي اصطکاك بر هواپیما و پرندگانی که در هوا پرواز می کنند نیز اثر می کند ؟ بله اثر دارد . وقتی یک جسم در هوا حرکت می کند باید ذرات (مولکول) هوا را که نقش یک مانع را ایفا می کنند کنار بزند و پیش برود. مولکول هاي هوا نیز برجسم نیرو وارد می کنند و مانع حرکت آن می شوند .

 20 ) اگر نیروي اصطکاك وجود نداشت چه اتفاقی می افتاد ؟  احتمالا هیچ چیزي ثابت نمی ماند چون سطح همه جا ، حالت لغزنده پیدا می کرد . مثلا ما هنگام راه رفتن دایم سر می خوردیم . ماشین ها نمی توانستند بایستند چون ترمز آنها کار نمی کرد و تصادف می کردند .

 21 ) به طور اختصار بنویسید در هریک از فعالیت هاي زیر، نیروي اصطکاك بیش تر باشد بهتر است یا کم تر ؟ چرا؟ الف) هنگام ترمز کردن اتومبیل: بیشتر باشد بهتر است چون باعث توقف اتومبیل می شود و جلوي تصادف را می گیرد. ب) بالا رفتن از کوه : بیشتر باشد بهتر است چون بین دست و طناب و صخره ها باید اصطکاك باشد که کوهنورد لیز نخورد پ) اسکی روي یخ یا برف : کمتر باشد بهتر است چون بهتر سر می خوریم و لذت بیشتري می بریم ت) گره زدن طناب : بیشتر باشد بهتر است چون باعث محکم شدن طناب می شود .( ث) اصطکاك بین اجزاي دوچرخه، مثلاً زنجیر و چرخ دنده : کمتر باشد بهتر است چون چرخ دنده و زنجیر روان تر می چرخد و در نتیجه دوچرخه سریعتر حرکت می کند . ج) هنگام هل دادن یک جسم سنگین : کمتر باشد بهتر است چون جسم راحت تر حرکت می کند .

 22) به نظر شما باید چه شرایطی فراهم باشد تا مثلا یک اسکیت باز روي زمین مسافت بیش تري را طی کند؟ وجود سطح صاف و صیقلی و با ناهمواري بسیار کم .

 23) وقتی جسمی را روي سطحی می کشیم چه نیروهایی بر جسم وارد می شود ؟ با ذکر دلیل ابتدا نیروي وزن ( جاذبه ) و سپس نیروي اصطکاك در مقابل حرکت جسم مقاومت می کند چون جسم را روي سطح می کشیم . را تعریف کنید . « پسا »

2 ) نیروي مقاومت هوا هوا همیشه بر هر چیز متحرك فشار و نیرو وارد می کند و این نیرو اصطلاحاً مقاومت هوا یا نیروي پسا نامیده می شود. میزان مقاومت هوا بر روي اجسام در حال حرکت بستگی به شکل و سرعت آن جسم دارد.

2) نیروي مقاومت هوا بر چه وسایلی اثر کمتري دارد ؟ بر اجسام آئرودینامیک و اجسامی که در جریان عبور از مولکولهاي هوا عرض کمتري دارند . یک جسم آئرودینامیک، جسمی است که شکل کشیده و دراز دارد و در نتیجه هوا به آسانی از سطوح آن عبور می کند. یعنی آنکه تأثیر مقاومت هوا بر روي آن ناچیز و حداقل خواهد بود. اجسامی که آئرودینامیک هستند، شکل صاف و گرد دارند و قسمت عقب آن ها نیز کشیده و نوك تیز است. مثلاً یک هواپیماي جت، دماغه اي گرد و بدنه اي صاف و دم کشیده و نوك تیز دارد. همچنین براي سرعت بیشتر اتومبیل ها بدنه آن ها را مدل آئرودینامیک ساخته اند .

 26 ) آیا نیروي مقاومت هوا در همه نوع آب و هوا یکی است ؟ خیر نیروي مقاومت هوا در هواي مرطوب بیشتر از هواي خشک است .

27 ) در روزهاي طوفانی امکان این که سقف شیروانی خانه هاي قدیمی کنده شود، زیاد است. آیا می توانید این اتّفاق را براساس آزمایش هاي انجام شده توضیح دهید. در روزهاي طوفانی، هوا با سرعت زیاد از بالاي سقف عبور می کند، در نتیجه فشار هوا در بالاي سقف کم شده و فشار هواي داخل ساختمان سبب نیروي روبه بالایی به سقف می شود و اگر سقف از استحکام لازم برخوردار نباشد، ممکن است کنده شود.

 28) هواپیماها در اثر چه نیروهایی می توانند در آسمان ثابت بمانند و به حرکت خود ادامه بدهند ؟ هواپیماها براي بلند شدن از زمین ، مسیر باند فرودگاه را با سرعت زیاد طی می کنند و سرعت زیاد باعث جریان هواي زیادي از طرف نوك هواپیما به طرف بال ها می شود . بال هاي هواپیما را طوري ساختند که جریان هوا از روي بال ها مسیر کمتر و از زیر بال ها مسیر بیشتري را طی می کند . این اختلاف مسیر باعث فشار هوا در زیر بال ها می شود و هواپیما را به سمت بالا حرکت می دهد ( نیروي بالا برنده ) و همین اتفاق باعث غلبه بر جاذبه زمین و صعود هواپیما در آسمان نیز می شود .

سوال هاي مربوط به آزمایش ها آزمایش کنید صفحه 55

 دو قطعه آهن رباي مشابه تهیه کنید. یکی از آهن رباها را روي چند عدد مداد استوانه اي قرار دهید. آهن رباي دیگر را بدون آن که با آهن رباي اول تماس پیدا کند، یک بار از طرف قطب همنام و بار دیگر از طرف قطب غیرهمنام به آن نزدیک کنید . چه اتّفاقی می افتد ؟ اگر از طرف قطب هاي همنام نزدیک کنیم همدیگر را دفع می کنند و در نتیجه آهن ربایی که روي مدادها قرار دارد به سمت عقب حرکت می کند . اما اگر دو قطب غیرهمنام را به یکدیگر نزدیک کنیم همدیگر را جذب می کنند و در نتیجه آهن ربایی که روي مدادها قرار دارد به سمت جلو حرکت می کند . این آهن ربا باعث هل دادن می شود یا کشیدن؟ قطب هاي همنام باعث کشیدن و قطب هاي غیر همنام باعث هل دادن می شوند

آزمایش کنید صفحه 56

دو میله ي پلاستیکی (مثلاً دو عدد خودکار پلاستیکی) تهیه کنید سر هر دو میله را به پارچه ي پشمی و یا موهاي سر که تمیز و خشک باشند، مالش دهید. میله ي نخ دار را از میزي آویزان کنید. سر میله ي دیگر که مالش داده شده را به سر میله ي آویزان شده، نزدیک کنید. چه اتّفاقی می افتد؟ میله ها همدیگر را دفع می کنند ( همدیگر را می رانند ) چون هر دو میله پلاستیکی است و با مالش به موي سر هردو بار الکتریکی منفی می گیرند .

آزمایش کنید صفحه 57

 تخته اي صاف به طول تقریبی 40 سانتی متر تهیه کنید و در سطحی صاف مانند یک سطح سرامیکی، روي چند کتاب قرار دهید. جسمی مانند یک باتري قلمی را از بالاي تخته رها کنید، جسم پس از طی چه مسافتی روي سطح صاف می ایستد؟ اگر شیب تخته زیاد باشد مسافت بیشتر و اگر شیب کم باشد مسافت کمی را طی می کند و می ایستد . بار دیگر این آزمایش را روي سطح پرزداري مانند موکت تکرار کنید. این بار جسم پس از طی چه مسافتی می ایستد؟ مثل مورد بالا می باشد با این تفاوت که چون سطح شیبدار ما مثل قبل صاف نیست باطري زودتر می ایستد . اگر آزمایش را روي سطح ناهموار خاکی انجام دهیم، چه اتّفاقی می افتد؟ اگر روي یخ انجام شود چه اتّفاقی می افتد؟ اگر روي سطح خاکی انجام دهیم زودتر می ایستد و اگر روي یخ انجام دهیم مسافت بیشتري را طی می کند و می ایستد . به نظر شما باید چه شرایطی فراهم باشد تا جسم مسافت بیش تري را طی کند؟ وجود سطح صاف و صیقلی و بدون ناهمواري در کدام حالت جسم سریع تر متوقّف می شود؟ سطح ناهموار خاکی به نظر شما چرا در همه ي حالت ها، جسم پس از مدتی بالاخره می ایستد؟ چون اصطکاك در همه ي جا وجود دارد

آزمایش کنید صفحه 59

یک کتاب بزرگ را روي میز قرار دهید و سعی کنید به کمک یک کش آن را به حرکت وادارید. این آزمایش را می توانید با قرار دادن چند کتاب کوچک روي هم، نیز انجام دهید. حال چند مداد استوانه اي شکل را زیر کتاب قرار دهید و دوباره سعی کنید کتاب را به کمک همان کش به حرکت درآورید. در کدام حالت حرکت دادن کتاب راحت تر است و کش کم تر کشیده می شود؟ وقتی چند مداد زیر کتاب قرار دادیم حرکت دادن آن ها با کش راحت تر انجام گرفت چون مدادها مثل چرخ عمل کردند و اصطکاك را کم کردند . توضیح دهید چگونه یک دانش آموز می تواند یک چمدان مسافرتی سنگین را جابه جا کند؟ با قرار دادن چمدان روي چرخ دستی . با این کار تماس چمدان با زمین کمتر شده و نیروي اصطکاك تا حد خیلی زیادي برطرف می شود و چمدان سریعتر جابجا می شود .

 آزمایش کنید صفحه 60

همانند شکل، یک برگه ي کاغذ را برداشته، با سرعت زیاد حرکت دهید. چه اتّفاقی می افتد؟ چه نیرویی سبب کندشدن حرکت و خم شدن کاغذ می شود؟ نیروي مقاومت هوا باعث کند شدن و خم شدن کاغذ می شود

دو بادکنک را همانند شکل از یک خط کش بیاویزید و به طور مستقیم و یا با یک لوله ي خودکار به وسط بادکنک ها فوت کنید. چه اتّفاقی می افتد ؟ بادکنک ها به طرف چپ و راست متمایل می شوند اگر سریع تر از دفعه ي قبل فوت کنید، چه اتّفاقی می افتد؟ بادکنک ها بیشتر به سمت چپ و راست متمایل می شوند 

 یک نوار کاغذي به عرض تقریبی 4 سانتی متر را از ورق کاغذ ببرید و همانند شکل یک طرف آن را میان کتاب قرار داده و فوت کنید. چه اتّفاقی می افتد؟ نوار کاغذي به طرف بالا حرکت می کند . اگر سریعتر از دفعه ي قبل فوت کنید و هوا با سرعت بیش تري از روي کاغذ بگذرد، چه اتّفاقی می افتد؟ حرکت نوار کاغذي نسبت به قبل سریع تر می شود . با دمیدن هوا بر روي کاغذ، از فشار هواي بالاي کاغذ، کاسته می شود. در نتیجه فشار هوا در پایین کاغذ بیش تر از فشار آن در بالا شده و در اثر این اختلاف فشار نیرویی رو به بالا بر کاغذ وارد می شود و آن را بالا می برد.

درس 8 می خواهم بسازم در شکل هاي زیر تصویر چند کاردستی را می بینید . 

روش هایی براي به حرکت درآوردن هر کاردستی پیشنهاد کنید؟ استفاده از چرخ و موتور الکتریکی براي به حرکت درآوردن ماشین و گذاشتن چرخ یا بلبرینگ زیر پاهاي ربات ربات و قراردادن بادبان بادي روي سه چرخه و قراردادن آهن ربا به بدن پروانه و حرکت دادن آن با یک وسیله آهنی و بالاخره حرکت دادن توسط بادکنک کار در کلاس هر گروه با ساختن نمونه هایی، روش هاي پیشنهادي خود را براي به حرکت درآوردن هر کاردستی نشان دهد. گفت وگو کنید نمایشگاهی از نمونه هاي ساخته شده برپا کنید و روش هاي به حرکت درآوردن کاردستی ها را با هم مقایسه کنید.

آیا تا به حال از موتور الکتریکی استفاده کرده اید؟

 حرکت موتور الکتریکی به وسیله ي باتري به این شکل است. شما با استفاده از یک موتور الکتریکی و یک باتري کاردستی هاي حرکت کننده بسازید. ایستگاه فکر اگر موتور الکتریکی نداشته باشید، براي به حرکت درآوردن وسیله هاي خود از چه چیزهایی می توانید استفاده کنید؟ با استفاده از آهن ربا ، نخ ، فنر ، نیروي باد و آب باید از وسایلی استفاده کنیم که زیاد پرخرج نباشد مثل چرخ ماشین هاي اسباب بازي خراب شده ، فنر ، کش هاي لاستیکی ، قرقره ، جعبه هاي خالی نوشابه ، بلبرینگ ، چرخ دنده و مقداري چسب و پیج

الف ) گزینه درست را با علامت ضربدر مشخص کنید .

 1) در کدام وسیله زیر انرژي الکتریکی تبدیل به انرژي حرکتی شده است ؟

الف ) اتوي برقی□     ب ) رادیو □     ج ) چرخ گوشت □   د ) پلوپز □  

 2 ) در کدام وسیله زیر موتور الکتریکی به کار رفته است ؟

الف ) سشوار □   ب ) ماکروفر □    ج ) آرام پز □ د ) چاي ساز □ 

 3 ) در کدام وسیله زیر انرژي الکتریکی تبدیل به انرژي گرمایی شده است ؟

الف ) کامپیوتر □    ب ) یخچال □      ج ) رادیو □      د ) ماکروفر □

  4 ) در کدام وسیله زیر انرژي الکتریکی تبدیل به انرژي نورانی شده است ؟

 الف ) رادیو□     ب ) سماوربرقی □     ج ) سشوار □    د ) لامپ □  

 5 ) هنگامی که با یک باتري لامپی را روشن میکنیم ، انرژي .......................... به انرژي ........................ تبدیل شده است؟

الف) انرژي گرمایی به انرژي نورانی □ ب ) انرژي شیمیایی به انرژي نورانی □ 

ج ) انرژي الکتریکی به انرژي شمیایی □د ) انرژي شیمیایی به انرژي الکتریکی □ 

 6 ) براي ساختن رادیو به عتوان یک کاردستی شما انرزي الکتریکی را به انرژي .......................... تبدیل کرده اید .

الف ) گرمایی□   ب ) صوتی □     ج ) حرکتی □      د ) مکانیکی □ 

 

۶-۵-۴-۳-۲-۱

ج -الف- د -د -ب -ب

ب ) در جاهاي خالی کلمه هاي مناسب قرار دهید .

 1 ) وسیله اي که انرژي الکتریکی را به انرژي مکانیکی تبدیل می کند ...................................... نام دارد .

 2 ) براي انتقال حرکت از موتور الکتریکی به چرخ دنده یا پروانه از ...................................... استفاده می شود .

3 ) براي باز کردن و بستن پیچ از ...................................... استفاده می کنم . 4 ) وسیله اي که برق شهري را به برق باطري تبدیل می کند ...................................... نام دارد .

 

۴-۳-۲-۱

موتورالکتریکی -تسمه- پیچ گوشتی- آداپتور 

 د ) به سوال هاي زیر پاسخ کامل دهید .

 1 ) موتور الکتریکی چیست ؟ دو وسیله در منزل نام ببرید که موتور الکتریکی داشته باشد وسیله اي که انرژي الکتریکی را به انرژي مکا نیکی تبدیل می کند موتور الکتریکی نام دارد . ماشین لباسشویی ، چرخ گوشت ، آبمیوه گیري

 2 ) آرمیچر چیست ؟ آیا می توان در ساخت کاردستی از آن استفاده کرد آرمیچر یک موتور الکتریکی ساده است که اگر آن را به باطري وصل کنیم ، پروانه کوچکی را می چرخاند . آرمیچر در ساخت کاردستی و اسباب بازي هاي متحرك خیلی استفاده می شود

 3 ) دانش آموزان هنگام استفاده از ابزار براي ساخت کاردستی باید چه نکاتی را رعایت کنند ؟ ابزار صدمه دیده را تعمیر و یا تعویض نمایید . براي استفاده از ابزار ، آموزش لازم وکافی دیده باشید . ابزار را فقط براي انجام کاري که طراحی شده است بکار ببرید . براي انجام کار از ابزاري که اندازه آنها مناسب با کار است استفاده کنید.

براي آزمایش تیز بودن ابزار تیز ، از یک قطعه چوب استفاده کنید و هرگز از انگشتان دست براي این کار استفاده نکنید . دستها ، موي سر و البسه خود را از لبه تیز و قسمت هاي گردنده ابزار دور نگه دارید . دهانه آچار رابراي اطمینان از عدم پریدگی ، سائیدگی و ترك بازرسی کنید از آچار به عنوان چکش استفاده نکنید ، ممکن است آچار در رفته و روي دست شما بخورد . بعد از استفاده از ابزار ، آنرا تمیز کنید .


موضوعات مرتبط: نمونه سوالات امتحانی

تاريخ : یکشنبه بیست و ششم آذر 1391 | 3:47 | نویسنده : نازنین شرافتی |
.: Weblog Themes By Theme98.com :.

  • قالب وبلاگ
  • اس ام اس
  • گالری عکس